Fransa üzrə təhsil: qəbul, viza, xərclər və təqaüdlər

Qısa cavab

Azərbaycan “Etudes en France” proseduru tətbiq olunan 75 ölkə və ərazi siyahısındadır, buna görə Fransada ali təhsilə qəbul bu platforma üzərindən, onlayn aparılır. 2026-2027 tədris ili üçün qeyri-Avropa tələbələri üçün tədris haqqı bakalavrda 2902 avro, magistraturada 3950 avro, doktoranturada 398 avrodur. Bütün şərtləri və tarixləri cari ilin elanında rəsmi saytdan yoxlayın.

Azərbaycan vətəndaşı hansı qəbul proseduru ilə müraciət edir?

Azərbaycan “Etudes en France” proseduru tətbiq olunan ölkələrin siyahısındadır, bu prosedur məcburidir. Prosedur qəbul müraciətindən viza alınanadək onlayn aparılır. Mənbədə Mon Master platforması xarici tələbələrin müraciət etdiyi hallardan biri kimi göstərilir, lakin həmin hal Etudes en France-in əhatə etmədiyi ölkədə yaşayan tələbələrə aiddir. Azərbaycan həmin əhatədə olduğu üçün magistratura üzrə hansı platformanın tətbiq olunduğunu rəsmi saytda ayrıca yoxlayın.

Parcoursup platforması bakalavrın 1-ci kursuna qəbul üçündür. Qeyri-Avropa tələbəsi üçün mənbədə yalnız iki hal göstərilir:

• Fransa liseyində (AEFE nəzarətində) fransız bakalavriyası alıbsa;
• seçici filierlərə (IUT, STS, CPGE) müraciət edirsə.

Seçici filierlər DAP proseduruna daxil deyil.

DAP nədir və kim üçün məcburidir?

DAP (Demande d’Admission Préalable, ilkin qəbul müraciəti) universitetin bakalavrının 1-ci kursuna və ya memarlıq məktəbinə müraciət edən xarici tələbələr üçündür. Qeyri-Avropa tələbələri üçün məcburidir. Azərbaycan “Etudes en France” siyahısında olduğu üçün DAP həmin platforma üzərindən onlayn aparılır.

• Universitet üçün ağ fayl, memarlıq məktəbi üçün sarı fayl istifadə olunur.
• Müraciəti mümkün qədər tez tamamlayın. Mənbə ideal olaraq qəbul istədiyiniz ilin əvvəlki ilinin noyabr ayını göstərir.
• Son tarixi qaçırmamaq üçün Campus France şəxsi hesabınızı müntəzəm yoxlayın.

2027-2028 tədris ili üçün tarixlər

Mənbə 2027-2028 tədris ili üçün aşağıdakı tarixləri verir. Bugünkü tarixə (10 oktyabr 2026) görə DAP qeydiyyatı açıqdır.

Mərhələ	Tarix
DAP qeydiyyatı	1 oktyabr 2026-15 dekabr 2026
Universitetin cavabı və qəbul təklifləri	30 aprel 2027-yə qədər
Tələbənin cavabı	31 may 2027-yə qədər
Parcoursup platforması	dekabr 2026-da açılır
Parcoursup qeydiyyatı və tamamlanması	yanvar - mart 2027
Parcoursup seçimlərin tamamlanması	aprel 2027-yə qədər
Parcoursup əsas qəbul mərhələsi	iyun - iyul 2027
Mon Master platforması	fevral 2027-də açılır
Mon Master müraciətləri	fevral - mart 2027
CampusArt qeydiyyatı	1 oktyabr 2026-28 fevral 2027

DAP üzrə universitetlər qəbul təklifi göndərə bilər, bəzi hallarda isə güzəştlərin siyahısını da paylaşa bilər. Bir neçə təklif alsanız seçim etməlisiniz. 31 may tarixinə qədər cavab verməsəniz, cavabsızlıq imtina sayılır.

Qəbuldan sonra qeydiyyat necə olur?

Qəbul təklifi qəbul edildikdən sonra dərslər başlamamışdan əvvəl qeydiyyatı təsdiqləmək lazımdır. Universitetdə qeydiyyat iki hissədən ibarətdir: inzibati hissə (fayllarınızın doldurulması) və pedaqoji hissə (kurs və seçmə fənlərin seçilməsi). Qeydiyyat haqqı ödənildikdən sonra sənədlər şəxsən verilir: təhsil alma haqqında şəhadətnamə və tələbə kartı.

Tədris haqqı nə qədərdir?

Mənbəyə görə, Fransada dövlət ali təhsil müəssisələrində tədris haqqı aşağıdır, çünki təhsilin real dəyərinin böyük hissəsini dövlət maliyyələşdirir. Bu rəqəm hər tələbə üçün ildə təxminən 10 000 ilə 15 000 avro arasındadır.

Qeyri-Avropa tələbələri üçün 2026-2027 tədris ili rəqəmləri:

Pillə	İllik tədris haqqı
Bakalavr	2902 avro
Magistratura	3950 avro
Doktorantura (PhD)	398 avro

Doktorantura fərqləndirilmiş tədris haqqından azaddır, mənbədə həmin proqram üçün 398 avro göstərilir. Mühəndislik və digər proqramlarda fərqli tariflər ola bilər, ona görə hər institutun öz saytını yoxlayın. Bəzi məktəblər müraciət və imtahan haqqı da tuta bilər.

Xüsusi institutlarda (xüsusilə biznes məktəblərində) tədris haqqı adətən ildə təxminən 6000 ilə 18 000 avro və daha yuxarıdır. Fransada tələbələrin təxminən 21%-i özəl ali təhsil müəssisələrində oxuyur.

Tədris haqqından azad olan və güzəştli hallar

• Fransa hökumətinin ali təhsil təqaüdü alan tələbələr tam güzəşt alır.
• Qarşılıqlı tam güzəşt razılaşması olan ölkələrdən gələn tələbələr (ikitərəfli və Avropa mübadilə proqramları daxil) tam güzəşt alır.
• Doktorantura tələbələri fərqləndirilmiş tədris haqqından azaddır.
• Uzunmüddətli qalma icazəsi olan, habelə Fransanı vergi rezidenti kimi bəyan etmiş tələbələr bəzi hallarda fransız, Avropa İttifaqı, AİS və İsveçrə tələbələri ilə eyni tarifi ödəyir. Bu şərt mənbədə “iki ildən çox” kimi göstərilir.
• Universitetlər digər xarici tələbələrə fərdi vəziyyətinə görə, müraciət əsasında güzəşt verə bilər.

Mənbə 19 may 2026 tarixli 2026-385 saylı Fərman üzrə dəyişiklikləri də qeyd edir. Cari tədris ilində artıq güzəşt almış tələbələr üçün keçid qaydaları var, bu qaydalar cari dərəcənin bitməsinə qədər davam edir, lakin eyni müəssisədə təhsilə davam etmək şərtilə.

Təqaüdlər hansı mənbələrdən verilir?

• Campus Bourses: Fransa, xarici dövlətlər, regionlar, şirkətlər və müəssisələr tərəfindən verilən təqaüdlərin siyahısıdır. Millət, sahə və təhsil pilləsinə görə filtr etmək olar.
• Xarici İşlər Nazirliyinin təqaüdləri: Təqaüdlərin 25%-i France Excellence Eiffel (magistratura və doktorantura) və ya France Excellence Major proqramları çərçivəsində nazirlik tərəfindən maliyyələşdirilir. Qalanını Fransanın xarici ölkələrdəki səfirlikləri verir. Hansı təqaüdə uyğun olduğunuzu ölkə üzrə Campus France ofisindən soruşun.
• Ali Təhsil Nazirliyinin təqaüdləri: Sosial meyarlara əsaslanır. Tələbənin Fransada ən azı iki il yaşaması və Fransada vergi ödəməsi tələb olunur.
• Regional və müəssisə təqaüdləri: Regionlar və bəzi universitetlər xarici tələbələrə təqaüd verə bilər. Ətraflı məlumat üçün universitetin beynəlxalq əlaqələr şöbəsinə müraciət edin.
• Erasmus Mundus birgə magistratura proqramı: Proqramı ən azı iki iştirakçı ölkədə oxumaq şərtilə təqaüd verir.
• Erasmus+ mobillik təqaüdləri: İkitərəfli razılaşmalar çərçivəsində köçürmə və yaşayış xərclərini əhatə edir.
• MSCA doktorantura şəbəkələri: Avropa çərçivəsində doktorantlara müraciət imkanı verir. Ətraflı məlumat Euraxess Fransa portalındadır.

Viza və yaşayış icazəsi

Mənbə əsasən “researcher-talent” uzunmüddətli vizasını ətraflı təsvir edir. Tələbə vizasının tam şərtləri mənbədə verilmir, ona görə onu france-visas.gouv.fr rəsmi saytından yoxlayın.

Researcher-talent vizası kimlər üçündür?

Bu viza doktorantlar, tədqiqatçılar və professor-tədqiqatçılar üçündür. Magistr dərəcəsi olan şəxslər Fransada tədqiqat aparmaq və ya universitet səviyyəsində dərs demək üçün həmin vizanı ala bilər. Həmin şəxsin həmlə çərçivəsində işə götürülməsi lazımdır. Həmin qaydaya görə yaşayış ölkəsindəki konsulluğa müraciət edilir.

Azərbaycan Avropa İttifaqı, AİS, İsveçrə və Rumıniya vətəndaşlarına aid siyahıda olmadığı üçün əməkdaşlıq (hosting agreement) sənədinə ehtiyac var. Sənəd işəgötürən institut tərəfindən göndərilir, yaşayış ölkəsindəki konsulluqda möhürlənməlidir. Sənəddə iş növü və müddəti, resurslar, yaşayış şəraiti və tibbi sığorta göstərilir.

Əgər doktorantura üçün maliyyələşdirilməyən və ya yalnız təqaüdlə gəlirsinizsə, və doktorantura müqaviləniz yoxdursa, institut əməkdaşlıq sənədi verməyə bilər. Bu halda “student” uzunmüddətli vizası üçün müraciət etməlisiniz.

Vizanın təsdiqi və yaşayış icazəsi

Qalma müddəti	Nə etmək lazımdır
12 aydan az	Viza 1 il etibarlıdır, Fransaya gəldikdən sonra 3 ay ərzində onlayn təsdiqlənməlidir
12 ay və ya daha çox	İlkin viza 3 ay etibarlıdır, gəldikdən sonra 2 ay ərzində Prefekturaya müraciət edib çoxillik yaşayış icazəsi alınmalıdır. OFII-yə getmək lazım deyil

Çoxillik icazə əməkdaşlıq sənədinin müddəti qədər verilir, maksimum 4 il. Yeniləmə 225 avrodur. Euraxess mərkəzləri köçmüş tədqiqatçılara pulsuz məsləhət və inzibati yardım göstərir.

Fransada işləmə ilə bağlı mənbə yalnız researcher-talent vizası üzrə qaydanı verir: əməkdaşlıq sənədində göstərilən vəzifəni əvvəlcədən icazə almadan tuta bilərsiniz. Tələbə işləməsi üçün qaydaları mənbə ətraflı vermir, rəsmi saytı yoxlayın.

Tez-tez edilən səhvlər

• DAP son tarixini (15 dekabr 2026) gözdən qaçırmaq və ya hesabı yoxlamamaq.
• Universitetin qəbul təklifinə 31 may tarixinə qədər cavab verməmək, çünki bu, imtina sayılır.
• Tədris haqqını yalnız ümumi rəqəmə görə planlaşdırmaq. Hər institutun öz tarifi, müraciət və imtahan haqqı ola bilər.
• Özəl məktəbi dövlət universiteti ilə eyni tarifdə düşünmək.
• Researcher-talent vizasında əməkdaşlıq sənədini nəzərə almamaq.
• Vizanı təsdiqləmək və ya Prefekturaya müraciət üçün göstərilən 3 və 2 aylıq müddətləri buraxmaq.

Sənədlərin və şərtlərin yoxlanması

Bu məqalə Campus France saytının təqdim etdiyi məlumatlara əsaslanır. DAP və tədris haqqı səhifələri 25 sentyabr 2026 və 25 iyun 2026 tarixlərində yenilənib. Hər il şərtlər dəyişə bilər, ona görə müraciət etməzdən əvvəl cari ilin elanını Campus France (campusfrance.org), Xarici İşlər Nazirliyinin vizalar saytı (france-visas.gouv.fr) və service-public.fr üzərindən yoxlayın.