Türkiyədə magistratura: qəbul şərtləri, sənədlər və müraciət

Qısa cavab

Türkiyədə magistratura qəbulunun konkret şərtlərini hər universitet öz proqramı üçün müəyyən edir, buna görə sənəd siyahısı və dil tələbi proqramdan proqrama fərqlənə bilər. Xaricdə alınmış magistr və ya bakalavr diplomunun Türkiyədə tanınması Yükseköğretim Kurulu (YÖK, Council of Higher Education) tərəfindən aparılır, müraciət e-Government sistemi üzərindən onlayn edilir. Cari ilin elanlarını və tarixlərini rəsmi sayt üzrə yoxlayın: studyinturkiye.gov.tr.

Magistraturaya kimlər müraciət edə bilər?

Mənbədə magistratura proqramına ümumi qəbul şərtləri ayrıca sadalanmır. Sayt yalnız bunu bildirir ki, universitetlər beynəlxalq tələbələrin qəbulu üzrə öz şərtlərini özləri təyin edir.

Universitetlər aşağıdakılardan bir və ya bir neçəsini tələb edə bilər:

• universitetə giriş imtahanı
• dil balı
• bacarıq testi
• ölkədə və ya universitetin özünün keçirdiyi imtahanların nəticəsi

Konkret proqramın tələbləri üçün universitetin proqram səhifəsinə baxın.

Hansı sənədlər lazımdır?

Qəbul üçün sənəd siyahısı universitetdən universitetə dəyişir. Mənbədə yalnız denklik müraciəti üçün əsas sənədlər sadalanır:

• şəxsiyyət sənədi
• tələb olunan təhsil səviyyəsinə uyğun sənədlər: diplom, transkript, köçürmə transkripti, diploma əlavəsi (Diploma Supplement), tezis, təcrübə sənədləri və s.
• bu sənədlərin təsdiqlənmiş tərcümələri
• giriş-çıxış qeydləri (təhlükəsizlik üçün)

Qaydada yazılan digər sənədlər və lazım gələrsə, əlavə sənədlər də tələb oluna bilər.

TR-YÖS və dil tələbləri

TR-YÖS (xarici tələbələr üçün Türkiyədə ali təhsil qəbul imtahanı) 2026-cı il üçün aşağıdakı kimi elan edilib:

Mərhələ	Tarix
Müraciət	14 yanvar - 3 fevral 2026
İmtahan	12 aprel 2026

Bu tarixlər bu gün, 12 oktyabr 2026, keçmiş hesab olunur. Növbəti dövrün tarixi mənbədə elan olunmayıb, rəsmi saytı izləyin.

Dil tələbi proqrama görə fərqlənir. Mənbə Türkçə, İngilis dili və digər dillərdə tədrisin olduğunu bildirir, lakin hansı proqram üçün hansı dil balının tələb olunduğunu göstərmir. Dil balı və ya bacarıq testinin tələb olunub-olunmadığını universitetin proqram səhifəsində yoxlayın.

Xaricdə alınmış diplomun denkliyi necə aparılır?

Denklik (equivalence) xaricdə alınmış ön lisans, bakalavr və magistr diplomunun Türkiyədəki uyğun dərəcələrlə bərabərliyinin müəyyən edilməsidir. Magistr səviyyəsində müraciət YÖK-a edilir. Doktorluq və daha yuxarı dərəcələrin denkliyi isə Interuniversity Board (İnteruniversitet Kurulu) tərəfindən aparılır.

Denklik mərhələləri

1. Onlayn müraciət
2. Əsl sənədlərin YÖK-a təqdim edilməsi və müraciətin aktivləşdirilməsi
3. Təsdiqləmə prosesi
4. Təhsil məzmununun nəzərdən keçirilməsi (Elm Sahəsi Məsləhət Komitələrindən və ya universitetlərdən rəy alına bilər)
5. Hazırlanmış rəy hesabatının Tanınma və Denklik Komissiyası tərəfindən qiymətləndirilməsi
6. YÖK-un son qərarı

Mümkün qərarlar

Qiymətləndirmənin nəticəsində üç qərardan biri verilir: denklik, SYBS (elmi kimliyin müəyyənləşdirilməsi) və rədd. Denklik şəhadətnaməsi o halda verilir ki, müraciət edilən sahə və dərəcə Türkiyənin ali təhsil sistemində var və ixtisas lazımi akademik və peşə nailiyyətlərini təmin edir.

Diplomu verən təhsil müəssisəsi öz ölkəsinin səlahiyyətli orqanları tərəfindən tanınmalı və akkreditasiya və ya keyfiyyət təminatı qurumu tərəfindən akkreditə olunmalıdır. Bu şərtləri ödəməyən müəssisələrin diplom müraciətləri rədd edilir.

Surət, tərcümə və təsdiq

Denklik sənədlərinin surətləri və tərcümələri Türkiyədə notariuslar tərəfindən və ya diplomun alındığı ölkədəki Türkiyə Respublikasının xarici nümayəndəlikləri tərəfindən təsdiqlənməlidir.

Diplom, transkript və diploma əlavəsi kimi sənədlər üçün Apostil tələb oluna bilər. Apostil Haaqa Konfransının üzv və ya tərəf olan dövlətləri arasında etibarlıdır.

Əsl sənədlər YÖK-un Denklik şöbəsinə təqdim olunur. Məmur sənədlərin əsl, təsdiqli surət və tərcümə olduğunu, sistemdəki surətlərlə uyğunluğunu yoxlayır, sənədlər həmin gün müraciət edənə qaytarılır.

Denklik müraciətini diplom sahibi və ya rəsmi vəkalətnaməsi olan şəxs edə bilər. Müəssisə və ya məktəb tanınma sənədlərini başqası da istəyə bilər.

Denklik haqqı

Əməliyyat	Haqq
Ön lisans, bakalavr və magistr denklik müraciəti	150 TL
Digər əməliyyatlar	50 TL

Haqq yalnız bank hesabına köçürülür, əl ilə ödəniş qəbul olunmur. Ödənişin təsvir hissəsində ödənişin səbəbi yazılmalıdır. Hesab məlumatları rəsmi saytın denklik bölməsində verilib. Ödənişdən əvvəl bu məbləğin cari olduğunu saytdan yoxlayın, çünki haqq 2016-cı ilin 30 mayından bəri tətbiq olunur və dəyişə bilər.

Viza və yaşayış

Türkiyədə təhsilə başlamazdan əvvəl ən yaxın Türkiyə Respublikası Konsulluğundan tələbə vizası almaq lazımdır. Vizanın alınması vaxt aparır, ona görə qəbul olunan kimi müraciət etmək mənbədə tövsiyə olunur. Yaşayış icazəsi və sağlamlıq sığortası haqqında məlumat saytda ayrıca bölmədədir, təfərrüatı orada yoxlayın.

Müraciət addımları

1. Proqram və universitet seçin. Saytdakı “Study Finder” axtarış aləti proqramı meyarlarınıza görə seçməyə imkan verir.
2. Burs və maliyyə imkanlarına baxın. Burslar təşkilatdan təşkilata fərqlənir, təfərrüatı seçdiyiniz universitetin saytında yoxlayın.
3. Sənədləri hazırlayın. Siyahı universitetə görə dəyişir.
4. İmtahan tələblərini yoxlayın: giriş imtahanı, dil balı və ya bacarıq testi.
5. Qəbul olunduqdan sonra tələbə vizası üçün müraciət edin.

Universitet səhifələrindən nümunələr

• ODTÜ (Orta Doğu Texniki Universiteti): qeydiyyat üçün ykskayit.metu.edu.tr ünvanındakı formalar doldurulur. İngilis dili yeterlik imtahanı və ya səviyyə təyin imtahanı üçün də eyni qeydiyyat tələb olunur. ODTÜ-nün qəbul etdiyi İngilis dili yeterlik imtahanlarının eşdeğerlik cədvəli universitetin saytındadır. Universitet bəzi vəqf və dərnək bursları üçün aracılıq edir.
• Sabancı Universiteti: magistr proqramları üç təhsil məktəbi (Mühəndislik və Təbiət Elmləri, Sosial Elmlər, Biznes) üzrə təşkil olunub, peşə magistr proqramları da var. Təhsil haqqı və burslar barədə məlumat “Scholarships & Tuition Fees” səhifəsindədir, lakin magistr üçün təfərrüatlar bu səhifədə ayrıca göstərilməyib.
• Boğaziçi Universiteti: lisansüstü proqramlar siyahısı rəsmi saytın “Lisansüstü Programları” bölməsindədir. Mənbədə magistr qəbulunun tarixi və şərtləri göstərilmir.

Tez-tez edilən səhvlər

• Denklik haqqını əl ilə və ya rəsmi hesabdan kənar ödəmək. Belə ödəniş qəbul olunmur.
• Ödəniş təsvirində səbəbi yazmamaq.
• Akkreditasiyası və ya tanınması olmayan müəssisənin diplomu ilə denklik müraciəti etmək. Müraciət rədd olunur.
• Doktorluq diplomunu YÖK-a göndərmək. Doktorluq üçün müraciət İnteruniversitet Kuruluna edilir.
• Surət və tərcümələri notarius və ya nümayəndəlik təsdiqi olmadan təqdim etmək.
• Ön lisans diplomunun denkliyini bakalavr təhsili üçün lazım olduğunu düşünmək. Mənbəyə görə, ön lisans kursları bakalavr proqramına keçid üçün universitetlərin qərarına buraxılıb və denklik müraciəti tələb olunmur.
• Qəbul olunduqdan sonra viza prosesini gecikdirmək.