Yaponiyada təhsil: qəbul, viza, xərclər və təqaüdlər

Qısa cavab

Yaponiyada universitet, kollec, texnologiya kolleci, ixtisas hazırlığı kolleci və ya yapon dili məktəbində oxumaq üçün “Student” statusu tələb olunur. Müraciət Yaponiyanın rəsmi Study in Japan saytında göstərilən mərhələlərlə gedir: əvvəlcə COE, sonra viza, sonra giriş və yaşayış qeydiyyatı. Şərtlər və xərclər hər il və hər məktəb üzrə dəyişə bilər, ona görə cari elanı rəsmi saytda yoxlayın.

Kimlər Yaponiyada “Student” statusu ilə oxuya bilər?

Yaponiyaya təhsil məqsədilə gələn xarici vətəndaşlar üçün yaşayış statusu “Student” olur. Bu status universitet, kollec (junior college), texnologiya kolleci (college of technology), ixtisas hazırlığı kolleci (specialized training college) və ya yapon dili məktəbi üçün verilir. Qalma müddətini Ədliyyə naziri hər müraciətçi üçün ayrıca müəyyən edir, amma 4 il 3 ayı keçə bilməz.

Müraciət necə başlayır?

Əvvəlcə Certificate of Eligibility (COE, yaşayış statusu üçün icazə sənədi) alınır. COE Yaponiyadakı regional immiqrasiya xidməti idarəsinə müraciətlə verilir. Əksər hallarda qəbul edən məktəb tələbənin vəkili (proxy) rolunu oynayır, ona görə lazım olan sənədləri məktəbdən soruşun.

Hansı maliyyə sübutu istənə bilər?

COE və ya viza üçün Yaponiyada qalarkən bütün xərcləri ödəyə biləcəyinizi göstərmək tələb oluna bilər. Mənbədə sadalanan sənədlər bunlardır:

• maliyyə sponsorunun (tələbənin özü və ya zamin verən şəxs) bank hesabı balansı haqqında sertifikat
• son bir ilin gəlir haqqında sertifikat
• pulun mənbəyini göstərən sənədlər və s.

Viza üçün hansı sənədlər lazımdır?

COE verildikdən sonra vizа müraciət forması Yaponiyanın ölkədəki və ya yaşadığınız ölkədəki səfirlik və ya konsulluğuna təqdim olunur.

Sənəd	Qeyd
Pasport	tələb olunur
Viza müraciət forması	tələb olunur
Fotoşəkillər	tələb olunur
COE	surəti qəbul olunur
Digər sənədlər	mənbədə konkret siyahı verilmir

Yaponiyaya girişdə nə lazımdır?

Girişdə pasport, Yaponiya səfirlik və ya konsulluğunun verdiyi viza və COE (əgər artıq verilibsə, surəti qəbul olunur) göstərilir. Hava limanında prosedurları sürətləndirmək üçün Visit Japan Web xidmətindən istifadə etmək olar. Bu xidmət karantin, immiqrasiya və gömrük bəyannaməsi üçündür. Bitki və heyvan karantini ilə bağlı qaydalar da ayrıca səhifədə var.

Yaşayış kartı və My Number nə zaman lazım olur?

Yaponiyada üç aydan çox qalan xarici vətəndaşa yaşayış kartı (zairyu card) verilir və onu həmişə üzərində saxlamaq tələb olunur. Mənbəyə görə, yaşayış ünvanı müəyyən edildikdən sonra 14 gün ərzində şəhər (municipal) idarəsində qeydiyyatdan keçmək lazımdır.

Qeydiyyatdan sonra hər sakinə 12 rəqəmli fərdi nömrə (My Number) verilir. Bu nömrə yaşayış kartındakı 12 rəqəmli nömrədən fərqlidir. Bildiriş kartı bir müddət sonra göndərilir, My Number kartı isə müraciətlə verilir və poçtla və ya onlayn qaydada ərizə etmək olar.

Hava limanına görə qaydalar fərqlidir. New Chitose, Narita, Haneda, Chubu, Kansai, Kobe, Hiroshima və Fukuoka hava limanlarında yaşayış kartı giriş zamanı verilir. Digər hava limanlarından girəndə pasportda “kart sonradan veriləcək” qeydi olur və qeydiyyat üçün pasportla şəhər idarəsinə getmək lazımdır.

Qəbul imtahanına gələnlər hansı viza alır?

Qəbul imtahanı üçün Yaponiyaya gələn xarici vətəndaş seçdiyi məktəbin imtahan vauçerini göstərərək səfirlik və ya konsulluqdan “Temporary Visitor” vizası almalıdır. Bu viza ilə 15, 30 və ya 90 gün qalmaq mümkündür. Vizadan azad ölkə vətəndaşları viza almır, lakin ümumi qayda olaraq imtahandan keçdikdən sonra Student vizası üçün öz ölkələrinə qayıtmalıdır.

Təhsil haqqı nə qədərdir?

Mənbədə ilk il üçün orta qəbul və təhsil haqqı rəqəmləri verilir. Məbləğlər təqribən yendə göstərilir:

Təhsil növü	Təqribi məbləğ (yen)
Magistratura, dövlət	820,000
Magistratura, yerli dövlət	900,000
Magistratura, özəl (tibb, stomatologiya, fармасевтика istisna)	1,100,000
Magistratura, özəl (tibb, stomatologiya, fармасевтика)	870,000
Bakalavr, dövlət	820,000
Bakalavr, yerli dövlət	910,000
Bakalavr, özəl (tibb, stomatologiya, fармасевтика istisna)	1,300,000
Bakalavr, özəl (tibb, stomatologiya, fармасевтика)	3,800,000
Texnologiya kolleci (dövlət)	320,000
İxtisas hazırlığı kolleci	1,300,000
Yapon dili təhsil müəssisələri	610,000-1,900,000

Kollec (junior college) üçün mənbədə iki rəqəm verilir: 600,000 və 1,200,000 yen. Bu rəqəmlərin hansı kateqoriyaya aid olduğu mətndə aydın deyil, ona görə məktəbin saytına baxın. Texnologiya kolleci üçün qeyd var ki, üçüncü ilə şərtlərə cavab verən tələbə Yüksək Məktəb Təhsil Dəstəyi Fonduna (High School Tuitions Support Fund) müraciət edə bilər.

Təhsil haqqından əlavə dərs materialları, praktik təlim və s. üçün ayrıca ödəniş ola bilər. Mənbə həmçinin qeyd edir ki, təhsil haqqı yaşayış yerindən də asılı ola bilər. Qəbul imtahanları (EJU, JLPT, TOEFL və s.) üçün imtahan haqları, qəbul haqqı, pasport, viza, təyyarə bileti, yaşayış və sığorta xərcləri də planlaşdırılmalıdır. Mənbədə yaşayış xərclərinin konkret məbləği verilmir, ona görə Living Costs and Expenses səhifəsinə baxın.

Təqaüd və təhsil haqqı güzəştləri necə axtarılır?

Study in Japan saytında məktəblər, yerli hakimiyyət orqanları, beynəlxalq mübadilə təşkilatları və özəl təşkilatların verdiyi təqaüd və təhsil haqqı güzəşt proqramlarını axtarmaq olar. Mənbədə bu axtarış üzrə 661 proqram göstərilir. Bəzi proqramların son yenilənmə tarixi 2026-cı ilin avqust ayındadır.

Mənbə iki vacib şərt qoyur. Birincisi, bütün proqramlar axtarışda görünmür. İkincisi, məlumatı məktəbdən və ya təqaüd verən təşkilatdan yenidən yoxlamaq lazımdır. Mənbədə Yaponiya Hökumətinin (MEXT) və JASSO-nun təqaüdləri ayrıca səhifədə göstərilir, lakin bu mətndə həmin təqaüdlərin şərtləri, məbləği və müraciət tarixləri yoxdur, ona görə rəsmi saytda baxın.

Müraciət üçün son tarixlər hansıdır?

Mənbədə qəbul və ya təqaüd müraciətinin son tarixləri göstərilmir. Hər məktəbin və təşkilatın öz tarixi var, ona görə cari il üçün elanı məktəbin və ya Study in Japan saytının xəbərlər bölməsindən yoxlayın. Mənbədə dil tələbləri (JLPT, EJU və s.) də konkret bal həddi kimi verilmir.

Tez-tez edilən səhvlər

• COE-nin alınmasını viza müraciətindən əvvəl etməmək. Mənbəyə görə viza müraciəti COE verildikdən sonra edilir.
• Maliyyə sənədlərini yalnız şəxsi hesabla məhdudlaşdırmaq. Mənbə sponsorun gəlir sertifikatını və pulun mənbəyini də sadalayır.
• Yaşayış kartını 14 gün ərzində şəhər idarəsinə təqdim etməmək.
• Təhsil haqqını yalnız orta rəqəmlə planlaşdırmaq. Məktəb üzrə fərq ola bilər və əlavə ödənişlər var.
• Təqaüd axtarışında yalnız bir mənbəyə baxmaq. Proqramların bir hissəsi axtarışda görünmür.